zwartSLUIS open! - Sluis weer open, dorp weer leven!

Het probleem

Eind maart 2026 maakte Rijkswaterstaat bekend dat de Grote Kolksluis per 1 april volledig dicht gaat voor alle scheepvaart. Al jarenlang was de sluis gesloten voor beroepsvaart en hogere recreatievaart. Nu is ook de laatste doorgang afgesloten - zonder overleg met het dorp.

Jarenlang

Achterstallig onderhoud aan sluis en hefbrug. Beroepsvaart en hogere recreatievaart al buitengesloten. Hefbrug wordt niet meer geheven.

Eind maart 2026

Rijkswaterstaat maakt via de pers bekend dat de Grote Kolksluis per 1 april volledig dicht gaat. Het besluit komt als een donderslag bij heldere hemel - geen overleg met gemeente, ondernemers of organisaties.

1 april 2026

Sluiting is een feit. Alle scheepvaart moet omvaren via de Meppelerdiepsluis. Rijkswaterstaat stelt dat "de veiligheid en betrouwbaarheid van de sluis niet meer gegarandeerd kunnen worden".

3 april 2026

Twaalf organisaties verenigen zich in het collectief "zwartSLUIS open!" en strijden voor heropening. Wethouder Slingerland noemt het besluit "onacceptabel".

7 april 2026

Landelijke media pikken het verhaal op. Renovatieplannen gaan volgens wethouder Slingerland "de ijskast in" - Rijkswaterstaat stelt geen budget beschikbaar.

8 april 2026

Hart van Nederland, Oost en Meppeler Courant berichten over de situatie. Bewoners nemen zelf het heft in handen en beginnen met onderhoud aan de sluis. Escalatie naar de Tweede Kamer wordt overwogen.

"Vorig najaar vroegen we een vergunning aan voor het evenement. Ook voor gebruik van de sluis. Er is geen enkel signaal afgegeven dat dit niet zou kunnen."

- Johan Jonker, voorzitter Nationale Sleepbootdagen

De gevolgen

De sluiting raakt Zwartsluis op vier fronten. Het is niet alleen een technisch besluit - het treft de kern van ons dorp.

Economie

Boottoeristen leggen aan, slenteren door het dorp, doen inkopen, gaan op een terrasje zitten. Ondernemers vrezen dat toeristen het dorp voortaan links laten liggen. Winkels en horeca zullen hun omzet zien dalen.

"Als de sluis dicht is, varen bezoekers simpelweg om ons heen. Dat kost ons klanten."

- Emiel Visscher, horecaondernemer

Veiligheid

Kleine bootjes en onze jeugd moeten nu door de Meppelerdiepsluis, waar ook grote containerschepen varen. De sloeproeivereniging noemt dit levensgevaarlijk.

Identiteit

De sluis dateert uit 1879. Zwartsluis dankt er zijn naam aan. In de hoogtijdagen werden meer dan 20.000 binnenvaartschepen per jaar geschut. De sluis is het hart van ons waterdorp. Door stilstaand water dreigt ook stank en een onaantrekkelijke leefomgeving.

"De Kolksluis is het hart van ons waterdorp. Met dit besluit verdwijnt niet alleen reuring, maar ook een belangrijk deel van onze identiteit."

- Johan Jonker, voorzitter Nationale Sleepbootdagen

Evenementen

De Nationale Sleepbootdagen (14-16 mei) trekken 50.000 tot 60.000 bezoekers. Zwartsluis onder Zeil en talloze andere activiteiten zijn direct afhankelijk van de sluis. Organisaties moeten activiteiten schrappen of aanpassen.

"Met een dichte sluis gooi je feitelijk het hele dorp dicht."

- Johan Jonker, voorzitter Nationale Sleepbootdagen

"We boeren hier alleen maar achteruit."

- Jelrik de Gast, Handelvereniging Zwartsluis

Onze standpunten

Het collectief "zwartSLUIS open!" is helder in wat er moet gebeuren.

1

Heropening op korte termijn

De Grote Kolksluis moet zo snel mogelijk weer open voor recreatievaart. De organisaties stellen dat de veiligheid van het achterland niet in gevaar is bij normaal gebruik. Bij extreem hoog water kunnen de deuren alsnog dicht. Maar op een gewone dag is dat niet nodig.

2

Budget voor renovatie

Rijkswaterstaat heeft al jaren plannen om de Grote Kolksluis te renoveren. Dat kost vele miljoenen euro's. Dat geld is er niet, zo stelt RWS - de renovatieplannen gaan "de ijskast in". Wij eisen dat het Rijk middelen vrijmaakt. De sluis heeft een cruciale functie voor de leefbaarheid, economie en identiteit van Zwartsluis.

3

Structureel overleg

Het dorp voelt zich overvallen. Twaalf organisaties zeggen dat ze niets wisten van het besluit. Wethouder Maarten Slingerland noemt het "onacceptabel" dat Zwartsluis is gepasseerd. Wij eisen structureel overleg tussen Rijkswaterstaat, gemeente en dorpsorganisaties over het beheer en de toekomst van de sluis. Indien nodig wordt de zaak geescaleerd naar de Tweede Kamer.

Het collectief

Twaalf organisaties uit alle hoeken van Zwartsluis hebben zich verenigd. Van horeca tot historische vereniging, van zeilers tot sleepboten. Het draagvlak is breed en de boodschap is eensgezind: de sluis moet open.

Handelvereniging

HorecaZwartsluis

Sloeproeivereniging

Stichting Fortresse

St. Recreatiecentrum Zwartewater

Historische Vereniging

Sluuspoort

Ondernemerskring

St. Zwartsluizer Botter ZS13

Zeilvloot Zwartsluis

Zwartsluis onder Zeil

Nationale Sleepbootdagen